हाइड्रोपोनिक्स प्रौद्योगिकी खेती Hydroponic farming

हाइड्रोपोनिक्स खेती

परंपरागत कृषि में, मिट्टी एक पौधे की जड़ों का समर्थन करती है,इसे सीधे बने रहने में मदद करती है,और इसे पोषक तत्वों के साथ प्रदान करती है जिन्हें इसे विकसित करने की आवश्यकता होती है। हाइड्रोपोनिक्स में, पौधे कृत्रिम रूप से समर्थित होते हैं, और आयनिक यौगिकों का एक समाधान पोषक तत्व प्रदान करता है।

इसके पीछे सोच सरल है। पौधों की वृद्धि अक्सर पर्यावरणीय कारकों से सीमित होती है। एक नियंत्रित वातावरण में सीधे पौधे की जड़ों को पोषक समाधान प्रदान करके, एक किसान यह सुनिश्चित कर सकता है कि पौधे हमेशा पानी और पोषक तत्वों की इष्टतम आपूर्ति करे। यह पोषण क्षमता पौधे को अधिक उत्पादक बनाती है।

हाइड्रोपोनिक्स क्यों शुरू करें?  क्या फायदे हैं?

 हाइड्रोपोनिक्स खेती एक ऐसी खेती है जो बिना मिट्टी के कर सकते है। कुछ साल पहले, वनस्पति विशेषग्यों ने पाया कि पेड़ मिट्टी से पोषक तत्वों को लेते करते हैं। मृदा पोषक तत्वों से भरा जलाशय है ,मिट्टी एक प्रकार से एक माध्यम के रूप में कार्य करता है, जिसके माध्यम से पौधे स्वयं को मजबूत कर सकते हैं। जब यही सारे आवश्यक तत्व हम मिटी के अलावा पानी से पौधों तक पहुचायेंगे। पौधे के आवश्कता नुसार पोषक तत्वपहुचाये जाते है, इस वजह पोधे बढ़ने कि गति जादा होती है।

हाइड्रोपोनिक्स कृषि परिचय: - हाइड्रोपोनिक्स खेती क्या है ? यह कृषि के क्षेत्र में आधुनिक तकनीक है, जो जल स्तर सिद्धांतों में विकास और पानी में पौधों और पोषक तत्वों की उत्पादकता को नियंत्रित करता है। हाइड्रोपोनिक्स शब्द पानी से संबंधित है।और कृषि प्रौद्योगिकी लोकप्रिय है और आधुनिक खेती प्रथाओं में और अधिक ऐप्लिकेशन देखते हैं।हाइड्रोकल्चर की यह तकनीक लोकप्रिय हो गई है और आधुनिक कृषि पद्धतियों में अधिक अनुप्रयोग हो रहा है।

हाइड्रोपोनिक्स खेती की प्रक्रिया: हाइड्रोपोनिक्स खेती में, पानी अच्छी तरह से संतुलित पोषक तत्वों से समृद्ध होता है जो पौधों के विकास और बेहतर उपज के लिए आवश्यक होते हैं। जल स्तर पीएच को विशिष्ट सीमा के भीतर बनाए रखा जाता है,जिसके परिणामस्वरूप बेहतर विकास और उत्पादन होगा। इस खेती में, पौधे पानी से पोषक तत्व लेते हैं और सूरज की रोशनी का उपयोग करते हैं, वे अपना अन्न बनता हैं। हाइड्रोपोनिक्स खेती का चयन करते समय मिट्टी के बुनियादी कार्यों को प्रतिस्थापित करना सुनिश्चित करना चाहिए। निम्नलिखित मिट्टी के मूल कार्य हैं जिन्हें मिट्टी की अनुपस्थिति में पानी आधारित खेती में प्रदान किया जाना है।

• प्लांट रूट सिस्टम सपोर्ट: आम तौर पर, हाइड्रोपोनिक्स सिस्टम में, पौधे रूट सिस्टम का सहाय्य करने के लिए रेत या प्लास्टिक जैसे माध्यम का उपयोग किया जाता है।

• पोषक तत्वों की आपूर्ति: मिट्टी आधारित खेती प्रणाली में, पोषक तत्वों को कार्बनिक पदार्थ से आपूर्ति की जाती है। जहां हाइड्रोपोनिक्स खेती में, अच्छी तरह से संतुलिन प्रदान करने के लिए पानी में उर्वरक(खाते) जोड़े जाते हैं।

• ऑक्सीजन की आपूर्ति: मिट्टी आधारित खेती में, प्लेट मिट्टी से ऑक्सीजन का उपयोग करते हैं, जहां हाइड्रोपोनिक्स में, पौधों को पानी से ऑक्सीजन मिलता है। यह टैंक में मछली कितरह लिए ऑक्सीजन प्रदान लेते है।

• पानी की आपूर्ति: मिट्टी आधारित खेती में, पौधों को मिट्टी में जड़ प्रणाली स्थापित करने के लिए मिट्टी से पानी मिलता है जहां हाइड्रोपोनिक्स खेती में, पानी सीधे पौधों को दिया जाता है।

हाइड्रोपोनिक्स में फायदे और लाभ खेती: 

निम्नलिखित हाइड्रोपोनिक्स खेती के मुख्य फायदे हैं।

• हाइड्रोपोनिक्स बिना किसी पानी बर्बादी में प्रदत्त सभी खनिज पोषक तत्वों का उपयोग करता है, इस प्रकार यह कम प्रदूषण खेती प्रदान करता है।

• मिट्टी आधारित खेती की तुलना में हाइड्रोपोनिक्स खेती के लिए कम पानी की आवश्यकता होती है।

• हम पानी पीएच स्तर को नियंत्रित कर रहे हैं और अनुकूलित तरीके से आवश्यक पोषक तत्व प्रदान कर रहे हैं, इस प्रणाली में तेज वृद्धि और उच्च उपज की उम्मीद की जा सकती है।

• हाइड्रोपोनिक्स प्रणाली को स्वचालित और आसानी से प्रबंधित किया जा सकता है।

• पारंपरिक खेती के तरीकों के विपरीत, हाइड्रोपोनिक्स खेती के लिए कम जगह की आवश्यकता होती है।

• हाइड्रोपोनिक्स खेती में उत्पाद की गुणवत्ता अधिक होगी।

• बेहतर परिणाम प्राप्त करने के लिए इस तकनीक को ग्रीनहाउस प्रौद्योगिकी के साथ जोड़ा जा सकता है।

• हाइड्रोपोनिक्स सिस्टम का एकमात्र नुकसान इसकी शुरुआती सेट अप लागत है। हालांकि, अधिकांश किसानों को पहले से ही इस प्रणाली के साथ अच्छे परिणाम मिल रहे हैं जो ग्रीनहाउस खेती में इसका उपयोग किए जाते हैं।

रेशीम अळीचे संगोपन

नमस्कार ...

                       मागिल भागात  आपण ब्रशिंग बद्द्ल  माहिती घेतली  आज आपण रेशीम  आळी  च्या  चार अवस्था बद्दल माहिती घेणार आहोत ...

 अळी अंड्यातून बाहेर आल्यावर जे पहिले फीड म्हणजे खाद्य चिरून दिले जाते त्याला  ब्रशिंग म्हणतात हे आपण पहिले ब्रशिंग साठी तुतीच्या  कोवळ्या शेंड्याचा वापर करावा.

पहिल्या  दोन  आवस्थाला चाकी  रेअरींग असे म्हणतात.

 पहिली आवस्था - या  आवस्था  मध्ये अळी २ ते ३ दिवस पाला  खाते व  झोपते त्याला  मोल्ट बसने म्हणतात.

पहिला मोल्ट

मोल्ट बसल्यावर अळी पाला खात नाही व अळीचे तोंड बारीक होते व अळी चमकदार दिसते.व तिच्या अंगावर कात तयार होते ,झोप पूर्ण झाल्यावर अळी  तिच्या अंगावरची कात टाकते व मोठी होते . या अवस्थेत अळीला पाला चिरून टाकावा लागतो. त्या साठी छोटी कुटी मशीम असते. त्याचा उपयोग करून पाला चिरणे सोपे जाते. यात शेंडा सोडून दुसरे व तिसरे  पान वापरले जाते.

छोटी कुटी मशीन

दुसरी आवस्था - या  आवस्था  मध्ये देखील अळी २ ते ३ दिवस पाला  खाते व  झोपते. यात तिसरे व चौथे पान वापरले जाते .

दुसरा मोल्ट

तिसरी आवस्था - यात आळी तिन ते चार दिवस पाला खाते व मग झोपते . यात अळीला साधारण एक ते 

 दिड फुटी फांदी कापुन टाकली जाते. या अवस्थेत अळीला शेड मध्ये नेलं जात. याला रेअरींग असे म्हणतात.

तिसरा मोल्ट

चौथी आवस्था - यात अळी साधारण अळी पाच ते सहा दिवस पाला खाते. या अवस्थेत अळीला पूर्ण फांदी फीडिंग साठी टाकली जाते. या अवस्थेत देखील अळी भरपूर पाला खाते. प्रत्येक अवस्थे नंतर अळीला रॅक वर जागा वाढवून द्यावी लागते.  

पाचवी  आवस्था - या अवस्थेत अळी सर्वात जास्त पाला खाते.साधारण जर १०० dfl ची batch असेल तर चार ते सहा मोठी ओझी सकाळी आणि तितकीच संध्याकाळी फीडिंग साठी लागतात. 

 यावेळेस अळी पूर्ण ७ ते ८ दिवस पाला खाते. आणि मग अळी सॅम्पल वर येते म्हणजे कोष तयार करण्यासाठी अळी तयार झालेली असते. या संपूर्ण कालखंडात जेव्हा अळी झोपते तेव्हा तिच्यावर चुना मारला जातो. यामुळे बेड कोरडा राहतो व मोल्ट पास झाला की म्हणजे पूर्ण अळ्याची कात टाकून झाली की विजेता नावाची पावडर मारावी लागते ती मारल्यामुळे ती विविध आजारांपासून बचावली जाते. अळी कोशावर आल्यावर तिच्यावर चंद्रीका टाकल्या जातात, त्यात अळी कोष तयार करते. कोष तयार करण्यासाठी अळीला दोन दिवस लागतात व ते वाळण्यासाठी दोन दिवस लागतात , पाचव्या दिवशी आपण काढून त्याची विक्री करू शकतो. 

काही प्रश्न आल्यास नक्की संपर्क करा  ... धन्यवाद

अंडीपुंज आणि ब्लॅकबॉक्सिग

                                              नमस्कार  मागिल  भागात आपण तुतीच्या विविध जाती (वाणांची ) माहिती  घेतली ... जर तुम्ही ती पोस्ट व  आधीच्या पोस्ट  वाचल्या असतील तर छानच .... नसतील तर नक्की  वाचा ... !

                                             बर नमनाला घडाभर तेल असं  नको  व्हायला 😀  म्हणुनं  जो  आजचा विषय आहे ,तो चालू करू .. रेशिम शेती करायची म्हणलं तर रेशिम आळी (किटक ) हवाच, रेशीम शेती करण्यासाठी एकदा रेशीम कार्यालयात नोंद केली की आपण अंडी बुक करु शकतो ,बुक केल्यानंतर  साधारण १५ दिवसानी आपल्या हातात रेशीम कार्यालयातून अंडीपुंज  मिळतात . ही अंडी साधारण मोहोरीच्या आकाराची असतात आणि फिक्कट करड्या रंगाची असतात .ही  अंडी बुक करताना  आपल्याला  DFL मध्ये  बुक करावी लागतात , साधारण ५० DFL  मध्ये  ३० हजार अंडी असतात  , त्यात साधारण २ %  कमी किंवा जास्त  असतात . 

आता DFL म्हणजे काय ते सांगतो  "डिझीस फ्री लेयिंग्स (डीएफएल)" म्हणजे एक मादी मॉथने घातलेला रोग मुक्त अंडी होय. "रोग" म्हणजे रेशमाच्या किड्याचे किंवा त्याच्या काही अवयवांच्या शरीरातील स्थितीत बदल, कार्यांच्या कार्यक्षमतेमध्ये व्यत्यय आणणे किंवा अडथळा आणणे, आणि रेशीमवर्गातील कमकुवतपणा होय . 

 आता तुह्मी विचाराल मॉथने म्हणजे कुणी या चित्रातील Adult ने ही अंडी दिली आहेत ... ही अंडी आपल्याला मिळण्यासाठी सीड बॅच असते तो विषय आपण आता घेतला तर विषयानंतर होईल ... 

 ही जीवन साखळी  फक्त हा विषय समजून घेण्यासाठी  आहे  पहा...

पतंग एक दिवस जुळत राहतात. विभक्त झाल्यानंतर मादी अंडी घालते आणि नर दुसऱ्या मादीला शोधते. प्रत्येक मादी 200 ते 500 अंडी घालते. अश्या अनेक पतंगापासून आपल्याला ही अंडीपुंज आपणास मिळतात, हे काम डेव्हलोपमेंट सेंटर करते. हे काम फार जवाबदारीचे  आणि कठीण सुध्दा ...... 

                       बर आता  अंडीपुंज म्हणजे काय याचा साधारण अंदाज तुम्हाला आलाच असेल , आता ती अंडी उबवून त्यातून लार्वा (छोटी अळी ) बाहेर काढण्याच्या प्रक्रियेस ब्लॅक  बॉक्सिंग असे म्हणतात,  थोडक्यात अंडी उबवण्याच्या प्रक्रियेला ब्लॅक बॉक्सिंग असे म्हणतात. 

ब्लॅक बॉक्सिंग तंत्र विकसनशील अंड्याना पूर्णपणे गडद(अंधारात) स्थितीत ठेवून रेशमी अळ्यांना त्याच्या  कवचातून बाहेर काढण्यासाठी व अंड्यांचे एकसमान सिंक्रोनाइझ हयाचिंग सुनिश्चित करणे हा ब्लॅक बॉक्सिंग करण्यामागचा मुळ उद्देश्य आहे. 

ब्रशिंग हा ब्लॅक बॉक्सिंग करून सर्व रेशीम अळ्या कवचातून बाहेर आल्यानंतर त्यांना त्याच्या कवचापासून वेगळेकरून त्यांना पहिले फिडींग देणे याला ब्रशिंग म्हणतात . 

                                                            
                                                              या पोस्ट मध्ये आपण  अंडीपुंज , ब्लॅक  बॉक्सिंग , ब्रशिंग याबद्दल थोडक्यात माहिती जाणून घेतली. काही शंका वाटल्यास नक्की कमेंट करा .... ब्लॉग  Subscribe करायला विसरू नका म्हणजे तुम्हाला gmail ला नोटिफिकेशन मिळेल माझी नवीन पोस्ट आल्यावर ...... Thank You 
                                                                             
                                    भेटु पुढील पोस्ट मध्ये ....

                                   

 

सुधारित तुतीच्या जाती (Improved mulberry varieties)

साधारणपणे तुतीचे वाण (varieties) सारखेच  दिसतात पण त्याची निरनिराळ्या  वातावरणात वाढण्याची क्षमता,पानांचा आकार ,पाने देण्याची कुवत, आणि त्यातील मुलद्रव्य  यानुसार पुढील  प्रकार  पडतात.

VICTORY 1-

                   हे सर्वसामान्यपणे V1 म्हणून ओळखले जाते. हे एस-30 आणि बेरच्या नियंत्रित फुलांच्या संकरित संकरांमधून एक निवड आहे. 1990 च्या दशकाच्या उत्तरार्धात सी 776 विविधता ताकद असलेल्या शाखा आणि ग्रेएन्श स्टेम रंगाने दर्शविले जाते. पाने जाड, रसाळ, मोठ्या, संपूर्ण आणि त्रिकोणी आहेत. पाने गुळगुळीत आणि तकतकीत आहेत.तो उच्च मुळे धरण्याची  क्षमता, जलद वाढ आणि भरपुर पाला देणारा हा वर्ण आला आहे.
          त्यामध्ये 75 टक्के आद्रता असते. हि जात सी.एस.आर. ऍण्ड टी.आय म्हैसूर यांना विकसीत केली असून याजातीचे पाल्याचे उत्पादन प्रति हेक्टरी 60,000 कि. ग्रॅम पर्यंत येते. बागायती क्षेत्राकरीता महाराष्ट्रात सद्या एस- 36 व व्ही-1 या जातीचे बेने उपलब्ध असुन या जाती खाली तुती लागवड क्षेत्र वाढविणे ही काळची गरज आहे. पावसाळी हंगामात / जिरायत क्षेत्रावर येणाऱ्या तुतीच्या जाती दिवसेंदिवस पावसाचे प्रमाण कमी होत असून पावसाचे दिवसा बाबंतही अनिश्चिता वाढत आहे अशा परिस्थितीत महाराष्ट्रात ज्या विभागात पावसाची अनिश्चिता आहेत. व सिंचनाची सुविधा उपलब्ध नाही अशा विदर्भ व मराठवाडा विभागात तुतीचे जिरायत क्षेत्र वाढविण्यास पोषख वातावरण आहे. या मध्ये पुढील पैकी जातीची निवड खड्डा पध्दतीमध्ये 8 द 5 फुट अंतरावर तुतीची लागवड करावी. दोन वर्षा नंतर वाढलेल्या तुती झाडांची 4 ते 5 फुट उंचीवर छाटणी करुन त्याला आकार द्यावा. या पध्दतीमध्ये फळबाग लागवडी प्रमाणे शेतकरी पावसाळी हंगामात सोयाबीन, गहू, मुग, इत्यादी. अंतर पिके घेऊ शकतो. व येणाऱ्या तुती पाल्या पासुन रेशीम पाल्याचे उत्पादन मिळवू शकतो. 

S36 -

      लहान अंतर-नोडस्, अर्ध-खंबीर सवय, मध्यम शाख, ग्रेथी गुलाबी रंगीत स्टेम असे विविधतेचे वैशिष्ट्य आहे. पाने अनियंत्रित, कॉर्डेट, ग्लॉसी, फिकट हिरवा-हिरव्या रंगाच्या पृष्ठभागावर दिसतात आणि शिफारस केलेल्या पध्दतींनुसार 35 ते 45 मे.टन / हे / वर्षास सिंचनाची परिस्थिती त्याच्या उच्च सिकुलॅन्स आणि पौष्टिक गुणवत्तेमुळे, आपल्यासाठी रेशीम किरण संगोपनसाठी शिफारस केली जाते.

S13 -

1986 मध्ये KANVA-2  या खुल्या परागीकृत संकरित भागातून निवडलेला शंभरावा गट एस -20 हा शॉर्ट इंटरनोड्स द्वारे वर्गीकृत आहे आणि मोठ्या संख्येने शाखांची निर्मिती करण्यासाठी आहे. पाने जाड आणि हिरव्या आहेत, गुळगुळीत पृष्ठभाग असतो. पावसाच्या पाण्याची साठवण म्हणजे जिथे खुप पाऊस आहे अश्या भागात या वाणाची शिफारस केली जाते. आणि उष्ण तापमानामुळेही या जातीची शिफारस करण्यात येते. पावसाच्या पाण्याची परिस्थितिंमध्ये हे उत्पादन 12-15 मे.टन / हे / वर्षाचे आहे

 S34:

एस -34 ची एस -30 आणि बेरच्या क्रॉस-परागर्भातील हायब्रीडपासून विकसित झाली आहे. 1986 दरम्यान सी 776. विविधता वेगाने वाढणारी आहे खोल आणि व्यापक मुळांच्या प्रणाली आणि जमिनीत ओलावा तणाव परिस्थितीत ते उत्तम अवलंबते. पाने मध्यम ते मोठ्या, अनलोबर्ड आणि हिरव्या हिरव्या रंगाच्या असतात आणि त्यात उच्च आर्द्रतायुक्त सामग्री आणि चांगली प्रतिधारण क्षमता असते. पावसाच्या पाण्यावर आधारीत 12 ते 15 मेट्रिक टन उत्पादन मिळते. काळा कापूस मळ्यासाठी वेगवेगळ्या जातींची शिफारस केली जाते.

SAHANA-

2000 सालातील के 2 एक्स कोसेन्सच्या क्रॉस-परागर्भातील हायब्रीडपासून सहाना विकसित झाला आहे. मध्यम अंतराळ्यांसह वेगाने वाढणारी, थोडीशी वाढणारी, गुलाबी-नीग्रव ब्रॉन्शर्समुळे ती मध्यम आकाराची असते. पाने मोठी, अनलोबड, जाड, कॉर्डेट, चमकदार आणि गडद हिरव्या असतात. सुधारित पानांचे क्षेत्रफळ सह विविधता कमी मर्यादित सावलीत चांगली कामगिरी करते. नारळाची वृक्षारोपण (8 वर्षांपेक्षा जास्त असलेल्या 25 वर्षे जुन्या नारळाच्या झाडाइतके) नुसार खताची स्थिती 25 ते 30 दशलक्ष लिटर / हे / वर्ष उत्पन्न करुन सिंचनाच्या परिस्थितीनुसार सल्ल्याप्रमाणे शिफारस केली जाऊ शकते.

RC1 (Resource constraint-1):

                 2005 मध्ये पंजाबच्या स्थानिक एक्स कोसेनच्या क्रॉस-परागणित संकरांपासून विविधता उत्क्रांत झाली आहे. हे एक जलदगतीने वाढणारी, मध्यम शाखाप्रमाणे आहे, लहान अंतराळ्यांसह गुलाबी रंगाची फांदी पसरवण्यासारखे आहे. पाने मोठी असतात, प्रामुख्याने लोबलेली, जाड, कॉर्डेट, चमकदार आणि गडद हिरव्या विविधता कमी खत आणि सिंचन अगदी चांगले करते. हे सिंचनाच्या परिस्थितीसाठी शिफारस केलेल्या सिंचन आणि उर्वरकांच्या 50% सह 23 - 25 दशलक्ष लीटर/हे/ वर्ष उत्पन्न करू शकते. अनुकूल परिस्थितीनुसार, त्याचे उत्पन्न आहे

RC2: (Resource constraint-2):

                                 2005 मध्ये पंजाबच्या स्थानिक एक्स कोसेनच्या क्रॉस-परागणित संकरांपासून विविधता उत्क्रांत झाली आहे. हे एक जलदगतीने वाढणारी, मध्यम शाखाप्रमाणे आहे, लहान अंतराळ्यांसह गुलाबी रंगाची फांदी पसरवण्यासारखे आहे. पाने मोठी असतात, प्रामुख्याने अबाधित नसतात, जाड, हळुवार, चमकदार आणि गडद हिरव्या असतात. विविधता कमी खत आणि सिंचन अगदी चांगले करते. हे सिंचन अटींसाठी शिफारस केलेल्या 50% सिंचन आणि उर्वरकेसह सुमारे 21-23 मे.टन / हे / वर्ष उत्पन्न करू शकते. चांगल्या स्थितीत, त्याच्या शेतात 45 - 50 एमटी / हे / वर्षाची उत्पन्न क्षमता असते. 

AR12 (Alkalaine tolerant):

                              AR12 एस -41 (4x) x बेरच्या क्रॉस-परागर्भातील हायब्रीडपासून विकसित झाला आहे. 2000 मध्ये सी -776. ही जलद वाढणारी तुतीची विविधता आहे ज्यामध्ये क्षारयुक्त मातीतही उच्च रीटिंगची क्षमता आहे. झाडे थोडीशी पसरत आहेत, मध्यम शाखा आहेत, लहान अंतराळ्यांसह greyinsh. पाने किंचित गडद हिरव्या,मोठ्या,जाड, हिरव्या हिरव्या आहेत अल्कलीने मातीसाठी पीएच श्रेणीसह पीएच श्रेणीनुसार विविधता उपयुक्त आहे - सुमारे 25 एमटी / हे / वर्षाच्या क्षेपणास्त्र क्षमतेसह क्षारयुक्त मातीत शेतीसाठी शिफारस केलेल्या पॅकेज ऑफ सिस्टीमसह.

G2 -

   2003 मध्ये विविध प्रकारचे G-2 विकसित करण्यात आले होते, ते एम.मल्टिकुलिस आणि एस -34 मधील नियंत्रित परागकणित संकरित मण्यांपैकी एक आहे. विविधतेने, मोठ्या, संपूर्ण, कॉर्डेट पानांमुळे गुळगुळीत, चमकदार असतात. गडद हिरव्या आणि थोडा नागमोडी फरक. 8 पिके नियतकालिक / वर्षांमध्ये (वैकल्पिक पाने निवडणे आणि शूट-द्या कापणी) हे 36-38 टन / हे / वर्ष चॉकीचे उत्पन्न देते. हे तरुण वयातील रेशीम किडयाच्या संगोपनासाठी विविध प्रकारचे उपयुक्त ठरतात आणि अत्यावश्यक चावची उद्याने वाढविण्याकरीता आवश्यक आहे.

G4 -

    2003 च्या दरम्यान एम. मल्टिकाकुलस आणि एस -30 च्या क्रॉस परागर्मीय हायब्रीड पासून विविधता विकसित झाली होती. विविध प्रकारचे ओपन टाईप झाडे, वेगाने वाढणारी आणि उच्च शाखा आहेत. शाख सरळ आहेत, किंचीत करडा, लहान आंतर-नोडसह. पाने गडद हिरव्या आहेत, टोक  नसलेला, लव्हाळा पृष्ठभाग असलेल्या जाड. तो उच्च मुळ्या फुटण्याची  क्षमता आहे. निश्चित केलेल्या सिंचन व पध्दतींच्या शिफारशीनुसार हे पीक 65 दशलक्ष टन / हेक्टर / वर्ष उत्पन्न करते. उशीरा वयातील रेशीम किड्यांसाठी विविधतांची शिफारस केली जाते.
 Source: Central Sericulture Research & Training Institute, Mysore, Karnataka

ही झाली टेक्निकल माहिती पण माझ्या अनुभवांनी तुम्हांला एका वाक्यात सांगतो जर तुम्हाला रेशीम शेतीत यशस्वी व्हायचं असेल V1 (VICTORY-1) या पेक्षा उत्तम तुतीची जात शोधुन पण सापडणार नाही.
               मी  स्वतः  देखील याच वाणाची(varietie) निवड केलेली आहे.
हा त्याचा फोटो ......

                               

 

 

       माहिती आवडल्यास किंवा काही शंका असल्यास कंमेन्ट नक्की  करा  धन्यवाद 

परत भेटु  .... पुढील भागात....  अंडीपुंज काय आहे ब्लॅक बॉक्सिंग म्हणजे काय ब्रशिंग घेणं .... काय असतं  या नविन माहिती सोबत ......